Ayodhya Kand

Bharat - an extraordinary character

(चौपाई)

पुलक गात हियँ सिय रघुबीरू। जीह नामु जप लोचन नीरू ॥

लखन राम सिय कानन बसहीं। भरतु भवन बसि तप तनु कसहीं ॥ १ ॥

दोउ दिसि समुझि कहत सबु लोगू। सब बिधि भरत सराहन जोगू ॥

सुनि ब्रत नेम साधु सकुचाहीं। देखि दसा मुनिराज लजाहीं ॥ २ ॥

परम पुनीत भरत आचरनू। मधुर मंजु मुद मंगल करनू ॥

हरन कठिन कलि कलुष कलेसू। महामोह निसि दलन दिनेसू ॥ ३ ॥

पाप पुंज कुंजर मृगराजू। समन सकल संताप समाजू।

जन रंजन भंजन भव भारू। राम सनेह सुधाकर सारू ॥ ४ ॥

(छंद)

सिय राम प्रेम पियूष पूरन होत जनमु न भरत को।

मुनि मन अगम जम नियम सम दम बिषम ब्रत आचरत को ॥

दुख दाह दारिद दंभ दूषन सुजस मिस अपहरत को।

कलिकाल तुलसी से सठन्हि हठि राम सनमुख करत को ॥

(सोरठा )

भरत चरित करि नेमु तुलसी जो सादर सुनहिं।

सीय राम पद पेमु अवसि होइ भव रस बिरति ॥ ३२६ ॥

ભરત ચરિત્રનો મહિમા

(દોહરો) 

પુલક તને, હૃદયે રહે કેવળ સીતારામ,

જપે નામને જીભ ને આંખે જળ અભિરામ.

રામ અનુજ સીતા વસે વનમાં; ભરત કસે

કાયાને તપથી સદા; ભવને શાંત વસે.

*

બંને તરફ વિચારી લોક કહેતા ભરત પ્રશંસાજોગ;

વ્રતનિયમે મુનિ સંકોચાય, લાજે દશા થકી ઋષિરાય.

ભરતઆચરણ પરમપવિત્ર મધુર મંજુ મંગલપ્રદ સિદ્ધ;

હરનાર કઠિન કલિ અઘ કલેશ, મહા મોહતમ દલન દિનેશ.

પાપપુંજ કુંજર મૃગરાજ, શમન સકળ સંતાપ સમાજ;

જનરંજન ભંજન ભવભાર, રઘુવરસ્નેહ સુધાકર સાર.

(છંદ)

સિયરામ પ્રેમપિયૂષ પૂરણ જન્મ હોત ન ભરતનો,

મુનિ મન અગમ યમ નિયમ શમ દમ વિષમ વ્રત આચરત કો ?

દુઃખ દાહ દંભ સુદૈન્ય દૂષણ સુયશથી પરહરત કો ?

કલિમાં હઠે તુલસીસમા શઠ રામ સન્મુખ કરત કો ?

(દોહરો) 

ભરતચરિતને નિયમથી સાદર સુણશે જે

પ્રેમ રામસીતાપદે કરશે અવશ્ય એ.

ભવરસથી વિષયોથકી એને વિરતિ થશે,

એના શો કૃતકૃત્ય ના જગમાં અન્ય હશે.

मासपारायण, इक्कीसवाँ विश्राम

इति श्रीमद्रामचरितमानसे सकलकलिकलुषविध्वंसने द्वितीयः सोपानः समाप्तः।

॥ अयोध्याकाण्ड समाप्त ॥