< Kena Upanishad >

CHAPTER 4 : Verse 03

तस्माद्वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान्देवान्स ह्येनन्नेदिष्ठं ।

पस्पर्श स ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥३॥

અર્થઃ

તસ્માદ વૈ - એટલા માટે

ઇન્દ્રઃ - ઇન્દ્ર

અન્યાન્ દેવાન્ - બીજા દેવો કરતાં

અતિતરામ્ ઇવ - જાણે કે વધારે શ્રેષ્ઠ છે.

હિ - કારણ કે

સઃ - એમણે

એનત્ ન્દિષ્ઠમ્ - એ પરમપ્રિય સમીપવર્તી પરમાત્માને

પસ્પર્શ - સૌથી પહેલાં અનુભવ્યા

સ હિ - એમણે જ

એનત્ - એમને

પ્રથમઃ - બીજા દેવો કરતાં પહેલાં

વિદાંચકાર - સારી રીતે જાણી લીધા (કે)

બ્રહ્મ ઇતિ - એ બ્રહ્મ છે.

ભાવાર્થઃ

ત્રણે દેવોમાં પણ ઇન્દ્રનું સ્થાન સૌથી આગળ પડતું અથવા ઉત્તમ છે, કારણ કે ઉમાદેવીના અસાધારણ અનુગ્રહથી સૌથી પહેલાં એમણે જ પરમાત્માને જાણી લીધા અને એમના અલૌકિક મહિમાને પણ ઓળખી લીધો. અગ્નિ તથા વાયુદેવ કરતાં એ દૃષ્ટિએ એ શ્રેષ્ઠ મનાય છે.

( શ્રી યોગેશ્વરજી કૃત 'ઉપનિષદનો અમર વારસો' માંથી )